اخبار، نجوم

کشف سیاره ای شبیه مشتری خارج از منظومه شمسی

تاربام: یک سیاره شبیه مشتری جوان شده که در فاصله 100 سال نوری از ما قرار دارد توسط یک تیم بین المللی از اخترشناسان که شامل شش دانشمند UCLA نیز هستند، کشف شد. این کشف در تاریخ 13 آگوست در نسخه آنلاین مجله علوم (Journal Science) منتشر شده است.

به گزارش تاربام، سیاره کشف شده Eridani 51 نام دارد و تنها 20 میلیون سال قدمت دارد (در مقایسه با خورشید، زمین و مشتری که 4.5 میلیارد سال قدمت دارند). این اولین کشف “تصویر ساز سیاره ای جمینی” (GPI) است. GPI به منظور شناسایی و بررسی ضعف های سیاره هایی که در حال چرخش نزدیک ستاره های درخشان هستند طراحی شده است.

جیمز لارکین، استاد دانشگاه فیزیک و نجوم در UCLA گفت که اکثر قریب به اتفاق سیستم های ستاره ای کشف شده بسیار متفاوت از سیستم خورشیدی ما هستند. لارکین گفت: روش های قبلی جستجو نمی تواند سیستم های ستاره ای شبیه به منظومه ما را کشف کند که دارای سیاره های کوچک و بزرگ سنگی نزدیک ستار و غول های گازی دورتر مانند مشتری و زحل باشند. لارکین در این باره گفت که جستجو برای پیدا کردن چنین سیاره های بزرگی هدف اصلی GPI است؛ چرا که این سیستم های ستاره ای به احتمال زیاد بسیار شبیه به سیستم خورشیدی ما هستند. GPI می تواند به ما نشان دهد که معماری منظومه شمسی ما چگونه است.

لارکین و همکارانش در آزمایشگاه مادون قرمز دانشگاه UCLA برای علم اختر فیزیک فعالیت می کنند و دستگاه طیف سنج بسیار پیشرفته GPI را ساخته اند و از آن برای تشخیص حضور و میزان متان در سیاره Eridani 51 استفاده کرده اند. این نشان می دهد که این سیاره دارای قوی ترین غلظت متان در بین سیاره های کشف شده خارج از منظومه شمسی است. همچنین حضور آب در این سیاره نشان می دهد که احتمالا این سیستم باید بسیار شبیه به سیستم خورشیدی خود ما باشد.

این دستگاه طیف سنج با تولید 18 عکس در طول موج های مختلف، GPI را قادر ساخت تا از نور ستاره های نزدیک به این سیاره چشم پوشی کند؛ چرا که نور این سیاره بسیار ضعیف بود و نزدیک ترین ستاره به آن 3 میلیون بار روشن تر بود.

مایکل فیتنز جرالد، استاد فیزیک و نجوم دانشگاه UCLA، از نویسندگان مقاله های UCLA و تیم بررسی GPI است. بنیامین زاکرمن استاد فیزیک و نجوم و دانشجویان تحصیلات تکمیلی، توماس اسپوزیتو، لی-وی هانگ و پائولیان اریگا نیز از نویسنده های مقاله های UCLA هستند. همچنین محقق این پروژه “بروس مکینتاش” است که دکترای خود را در سال 1995 از دانشگاه UCLA دریافت کرده است و هم اکنون علاوه بر کار در آزمایشگاه مادون قرمز، استاد فیزیک در موسسه کاولی در دانشگاه استنفورد است. GPI در سال 2013 در تلسکوپ 8 متری برج جوزا در جنوب شیلی نصب شده بود و از سال 2014 به بهره برداری علمی رسید. تیم GPI از آن زمان تقریبا 100 ستاره را مورد بررسی قرار داده اند.

این سیاره کشف شده در فاصله کمی دورتر از زحل نسبت به ستاره مادری خودش قرار دارد و تقریبا دو برابر مشتری جرم دارد. دانشمندان گزارش داده اند که دمای Eridani 51 حدود 800 درجه فارنهایت است و این دمایی است که سرب در آن به راحتی ذوب می شود. اما با این حال نسبت به غول های گازی دیگر با دمای 1000 درجه فارنهایت، دمای سردی محسوب می شود.

GPI همچنین بینش جدیدی در مورد چگونگی سیستم های خورشیدی ارائه می دهد. ستاره شناسان بر این باورند که غول های گازی در منظومه شمسی ما مثل زحل و مشتری، طی میلیون ها سال از یک هسته بزرگ ساخته شده اند و سپس با جابجایی هیدروژن و مقدار زیادی از گاز های دیگر، دارای جوی غلیظ شده اند. اما سیارت فراخورشیدی مشتری مانندی که تاکنون کشف شده اند بسیار داغ تر از مدل های پیش بینی شده هستند؛ به این معنی که آنها می توانند بسیار سریع شکل بگیرند و پس از فروریزی مواد آن به یک سیاره بسیار گرم تبدیل شوند.

همچنین فرآیند تجمع هسته در این سیاره ها می تواند سیاره های سنگی شبیه به زمین را شکل دهد؛ اما فرآیند سریع سقوط مواد می تواند غول های گازی بزرگی مانند مشتری را نیز به وجود بیاورد. سیاره Eridani 51 به قدری جوان است که می تواند سرنخ هایی را در این رابطه آشکار کند.

مکینتاش می گوید که تاکنون صد ها سیاره کمی بزرگتر از زمین کشف شده اند، اما هنوز هیچ راهی برای فهمیدن این نیست که آیا این سیاره ها یک زمین فوق العاده هستند یا به صورت گاز و یخ!


منابع: ucla

درباره نویسنده

محمدرضا

صونا هستم؛ دانشجوی رشته کامپیوتر گرایش نرم افزار و علاقمند به علم نجوم و کیهان شناسی. هر گونه استفاده از این مطلب بدون ذکر نام "خانه علم و دانش تاربام" و لینک به این مطلب، غیر قانونی و از لحاظ اخلاقی غیر انسانی می باشد. لطفا به "علم" و حقوق مولف احترام بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *